ANOUK VAN DEN BERG: Moederheil

Anouk van den Berg werkt aan een bijzondere locatievoorstelling over Moederheil, het zogeheten doorgangshuis in Breda waar tientallen jaren ongehuwde zwangere meisjes en vrouwen gedwongen werden hun kinderen af te staan.

Lijnen vol lakens binden de bomen.

Een wijds witte zee in het groen.

Het nietige figuurtje daarvoor.

Een jonge vrouw - een meisje nog - omringd door vreemde vroedsters, baart in eenzaamheid haar kind.

Schimmen op het doek nemen de pasgeborene geruisloos mee.

In de verte huppelt een kind weg over het gras.

Verderop zitten hemdjes met de ruggen tegen elkaar.

Niemand geeft een kik.

Een man begint te graven.

Alleen de grond lijkt schuldig.


Tot ver in de jaren zestig, zeventig van de vorige eeuw was Moederheil in Breda het grootste doorgangshuis voor ongehuwde moeders. Vrouwen en meisjes die 'niet in staat' werden geacht voor hun kind te kunnen zorgen. Of voor wie de schande van een kind te groot was. Na hun bevalling moesten ze onmiddellijk hun kind afstaan, voor adoptie, vaak zonder enig verder contact.


Eind 2019 startte een rijksonderzoek naar het reilen en zeilen van doorgangshuizen als Moederheil, vooral naar de rol van de overheid bij de nog altijd schimmige praktijken die zich in deze instellingen hebben afgespeeld. Deels door corona, deels door het wantrouwen van veel betrokkenen, is dat onderzoek intussen gestaakt.


Na Brouwerskind gaan regisseur Anouk van den Berg en schrijver Peter Dictus opnieuw samen aan de slag. Moederheil toont de verhalen van de destijds in Breda geadopteerde kinderen en hun afstandsmoeders. Over de enorme druk op meisjes en vrouwen om afstand van hun kind te doen, over de kinderen die in een adoptiegezin geplaatst werden met een nieuwe naam, een nieuwe identiteit, over hun zoektocht en hun onophoudelijke verlangen de verbroken band met hun biologische moeder (en/of vader) te herstellen. Op dat punt legt de voorstelling zeker ook een link met nu; Moederheil gaat zich ook verhouden tot actuele discussies rondom (internationale) adoptie.


Bijzonder is het gegeven dat er 50- en 60-plussers meespelen die destijds in Moederheil zijn geboren en afgestaan. Naast deze ‘echte mensen’ werken er lokale acteurs mee en dansers van het Bredase gezelschap Dansnest. Moederheil speelt straks in de voormalige tuin van het doorgangshuis aan de Valkenierslaan, het enige bestaansbewijs van de geboorteplaats van vele 'onbekende' kinderen.


Moederheil wordt mogelijk gemaakt door het Prins Bernhard Cultuurfonds Noord-Brabant.


Meer plannen & projecten